Мудрое слово

Нужно быть осторожным, повторяя пословицы, порожденные ханжеством и недомыслием. (Абай, «Книга слов», 29 слово)

Добро и зло созданы Богом, но не он творит их; Бог создал богатство и бедность, но не он делает людей богатыми и бедными. (Абай, «Книга слов», 28 слово)

Дитя человеческое не рождается на свет разумным. Только слушая, созерцая, пробуя все на ощупь и на вкус, оно начинает познавать разницу между хорошим и плохим. (Абай, «Книга слов», 19 слово)

Если народ думает о своем будущем, он ищет тех немногих, которые уже стали тем, чем хотят стать многие. (В. Швебель «Взгляды и суждения: Мысли, которые приходят в голову в ХХ веке: пер. с нем.)

Народ перестает быть народом, как только он перестает праздновать победы и оплакивать поражения. (В. Швебель «Взгляды и суждения: Мысли, которые приходят в голову в ХХ веке: пер. с нем.)

Женщина – индикатор чести, по ней судят, о состоянии нации ( М. Шаханов «Заблуждение цивилизации (сага о нравах эпохи)»)

Мужчину мужчиной делает честь… ( М. Шаханов «Заблуждение цивилизации (сага о нравах эпохи)»)

О каждом народе

Можно судить

По его нравственным вершинам,

По его идеалам,

Которыми живут люди,

По кумирам,

Которым они поклоняются. ( М. Шаханов «Заблуждение цивилизации (сага о нравах эпохи)»)

Истину человек видит и воспринимает не просто глазами, а глазами разума… После смерти есть еще и другая жизнь. Для этого и другого мира необходимое – совесть. То, что мы называем совестью – это скромность, справедливость, доброта. (Шакарим «Три истины»)

Забудут люди, но помнят потомки

Героев, павших в сраженьях жестоких.

Забудут люди, но помнят ветра

Героев, разбивших злого врага.

Забудут люди, но помнят вершины

Героев, что огненный подвиг свершили.

Забудут люди, но помнит земля

Героев, чья кровь ею поглощена.

Пока есть просторы казахский кочевий –

Герои останутся в памяти вечной! (Магжан Жумабаев)

Только народ, сумевший создать собственную литературу на родном языке, имеет право на независимое существование (А. Байтурсынов)

Хочешь быть хорошим, будь как земля –
Все она терпеливо выдерживает.
Хочешь быть чистым, будь как вода –
Все она смывает.

Казахские пословицы

Не всякому слуху верь, не всякую правду рассказывай.

Искусство – родник, знание – свет.

Ум нужен и тогда, когда убегаешь, и тогда, когда догоняешь .

Всякий человек своего счастья кузнец.

Всякий сверчок знай свой шесток.

Душа желает, но плоть слаба.

The greatest talkers are the least doers.

Дерево ценят по плодам, а человека по делам.

Добрая слава лучше, чем богатство.

A good deed is never lost.

Великие дела живут.

Доброе дело без награды не останется.

Долг платежом красен.

Дорого то, что делается вовремя.

Других не суди, на себя погляди.

Красота до вечера, а доброта навек.

Кто говорит то, что хочет, услышит чего и не хочет.

Кто не слушает советов тому нечем помочь.

Куда дерево клонилось, туда и повалилось.

Все двери открываются перед вежливостью.

Праздный ум- мастерская дьявола.

Лучше нога запнется чем, язык.

Лучше умереть стоя, чем жить на коленях.

Медленно, но верно.

Не по словам судят, а по делам.

Много захочешь - последнее потеряешь.

Плох тот ветер, который не приносить никому добра.

Пословицы об уме, характере и воспитании

Ат айланып қазығын табар.

Тай тайға жеткізер,
Тай кұнаңа жеткізер,
Кұнан атка жеткізер,
Ат мұратка жеткізер.

Аттан тай озады.
Атадан бала озады.

Ат сүрінбей жер танымас,
Ер сүрінбей ел танымас.

Жаман атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоныц қондыртпас.

Арғымақ аттың баласы,
Аз оттап көп жусайды.
Асыл ердің баласы,
Аз сөйлеп, көп тыңдайды.

Тістейтін жылқы тісін көрсетпес.

Акылсыз атқа мінсе,
Атасын басып кете жаздайды.

Тегін келген аттың
Тісіне қарама.

Сиыр сипағанды білмейді,
Жаман силағанды білмейді.

Ортақ өгізден,
Оңаша бұзау артық.

Өгізге туған күн,
Бұзауға да туады.

Сиыр судан жериді,
Су сиырдан жериді.

Әңгіме бұзау емізер,
Бұзау таяқ жегізер.

Бас екеу болмай,
Мал екеу болмайды.

Жоғалған пышақтың сабы алтын.

Кісі берген,
Кісіге ырыс болмас.

Малым жанымның садақасы,
Жаным арымның садақасы.

Есек семірсе,
Иесін тебер.

Ер тұрманы алтын болса да,
Есектің есек аты қалмас.

Есекті есек десең,
Иесінің көңіліне келер.

Бітер істің басына,
Жақсы келер қасына.

Сырласуға дос жақсы,
Силасуға жат жақсы.

Ақ сәбиттің жағасы бар,
Жеңі жоқ,
Шын жақсының ашуы бар,
Кегі жоқ.

Көргенді кісі,
Көргенін айтар.
Көргенсіз кісі,
Бергенін айтар.

Жақсының айтқаны келмейді,
Жаманның сандырағы келеді.

Біреуге ор қазба, өзін түсерсің.

Туа жаман жоқ,
Жүре жаман бар.

Жыланға түк біткен сайын,
Қалтырауық болады.
Жаманға мал біткен сайын,
Бақырауық болады.

Еркектің жаманы,
Қатынын жамандар.
Елдің жаманы,
Батырын жамандар.

Жаман байыса,
Жақынын танымас.

Жаман адам торшыл.

Жақсыдан жаман туады,
Бір аяқ асқа алғысыз.
Жаманнан жақсы туады,
Адам айтса нанғысыз.

Жаман мақтанса қатынын сабар.

Жақсылыққа жақсылық,
Әр кісінің ісі.
Жамандыққа жақсылық,
Ер кісінің ісі.

Басыңа іс түссе,
Жақсы көмек етеді,
Жаман күліп өтеді.

Жақсы өз басынан көреді,
Жаман жолдасынан көреді.

Жақсы болса алғанын,
Үйінен кісі кетпейді.
Жаман болса алғанын,
Шын досын да шеттейді.

Жақсыны жамандасаң,
Аруағы тасады.
Жаманді жамандасаң,
Кұты қашады.

Жаман ағайын
Бар болсаң, көре алмайды.
Жоқ болсаң, бере алмайды.

Жапалақ мақтанса,
Жардан қоян алдым дер.
Жаман мақтанса,
Жақсының жағасынан алдым дер.

Өзін ғана ойлаған,
Жамандықтың белгісі.
Өзгені де ойлаған,
Адамдықтың белгісі.

Ермек қуған,
Палеге жолығады.
Еңбек қуған,
Қазынаға жолығады.

Жақсыдан жаман туса,
Емі табылмас.
Жаманнан жақсы туса,
Теңі табылмас.

Жақсы жігіт сапардан:
Елін аңсап қайтады,
Алдына мал салып қайтады.
Жаман жігіт сапардан:
Пістесін шағып қайтады,
Қалтасын қағып қайтады.

Жақсыны арман оздырар,
Жаманды құлқын тоздырар.

Жақсы әйел,
Жаман еркекті би етеді.
Жаман әйел,
Жақсы еркекті құл етеді.

Жақсының соңынан көп ереді.
Жаманның соңынан шөп ереді.

Жақсының жақсылығын айт,
Мейірі тасысын,
Жаманның жамандығын айт,
Құты қашсын.

Жаман адам кетсе,
Дүние кеңіп қалғандай болады.
Жақсы адам кетсе,
Дүние кеміп қалғандай болады.

Жақсы жігіт
Ағайынның басын қосады.
Жаман жігіт,
Жақсы ағаның жолын тосады.

Жақсы силағанның құлы,
Жаман қорыққанның құлы.

Есепті дос айрылмас.

Дұшпан күлдіріп айтады,
Дос жылатып айтады.

Айрылғысы келген дос,
Аяулыңды сұрайды.

Дос сыртыңнан мақтар,
Дұшпан көзіңе мақтар.

Адамның көнілі,
Бір атым насыбайдан қалады.

Досыңмен көп сөйлеспе,
Жолынан қалдырарсың.
Дұшпаныңмен көп сөйлеспе,
Сырыңды алдырарсың.

Күлме досыңа, келер басыңа.

Кемедегінің жаны бір.

Досқа ауырлығыңды салма,
Достан қарыз алма.

Қарғайын десем жалғызым,
Қарғамайын десем жалмауызым.

Байлық мұрат емес.
Кедейлік ұят емес.

Бай бір жұттық,
Батыр бір оқтық.

Бар болсаң аспа,
Жоқ болсаң саспа.

Үйдегі есепті,
Базардағы нарық бұзар.

Базарда мың кісі бар,
Әркім сүйгеніне сәлем берер.

Қарға қарғаның көзін шұқымас.

Қоянның қарасын көріп,
Қалжасынан түңіл.

Анкау елге арамза молда.
Аюға намаз үйреткен таяқ.

Қасқырдың аузы жесе де қан,
Жемесе де қан.

Ит итті жұмсайды,
Ит құйрығын жұмсайды.

Ақ ит, қара ит, бәрі бір ит.

Ұлыңа бес жасқа дейін патшадай қара,
Он бес жасқа дейін қос шыңдай сана,
Он бестен асқан соң досыңа бала.

Сүтпен кірген мінез,
Сүйекпен кетеді.

Күйеу – жүз жылдық,
Құда – мың жылдық.

Керек тастың ауырлығы жоқ,
Барар жердің алыстығы жоқ.

Құдайдан қорықпа,
Құдайдан қорықпағаннан қорық.

Ары тартсаң өгіз өледі,
Бері тартсаң арба сынады.

Кең болсаң, кем болмайсың.

Әлі жетпеген, ақыретшіл.

Жаңбыр жауса, жерге сый,
Жігіт туса, елге сый.

Қойшы көп болса,
Қой арам өледі.

Екі қошқардың басы бір қазанға симас.

Ала қойды бөле қырққан
Жүнге жарымайды.

Арық малды асырасаң,
Ауыз мұрныңды май етер.
Жаман адамды асырасаң,
Ауыз мұрныңді қан етер.

Қойдан қойдың несі артық,
Қол басындай еті артық.
Ерден ердің несі артық,
Ойлап айтқан сөзі артық.

Тоқал ешкі мүйіз сұраймын деп
Құлағынан айрылыпты.

Ешкі бастаган қой,
Егінге түседі.

Қасқырдан қайрат кетсе,
Ешкіні апа, текені жезде дейді.

Соңғы түйенің жүгі ауыр.

Пословицы о труде и его результатах

Бейнет,
Бейнет түбі зейнет.

Еңбек етсен емерсің.

Бейнетің қатты болса,
Татқаның тәтті болар.

Қолы қимылдағанның
Аузі қимылдар.

Ерте тұрған жігіттің
Бір ісі артық.
Ерте тұрган әйелдің
Ырысы артық.

Ерінген екі істейді.

Бағы тайған адамды,
Түйе үстінен ит қабар.

Пословицы о близких и родственниках

Үйдін жылы-суығын,
Қыс түскенде білерсін.
Ағайынның алыс-жақынын,
Іс түскенде білерсін.

Алыстағы ағайыннан,
Ауылы бірге көрші артық.

Туыс туыс емес,
Қоныс туыс.

Өзі қонақ болып көрмеген,
Қонақты силай да білмейді.

Ағайынның аразы болса да,
Азары болмайды.

Қонақ келсе ет қызарар,
Ет қызармаса, бет қызарар.

Асты сұрап бергенше, сабап бер.

Балалығында сағынсан,
Нағашыңа бар.
Жігіттігіңді сағынсаң,
Қайнына бар.

Ағайын, барында аузыңды жалайды,
Жоғында желкеңнен қарайды.

Жаман туыстан,
Жақсы таныс артық.

Ерінбеген електен су ішеді.

Бетің қисық болса,
Айнаға өкпелеме.
Ниетің қисық болса,
Ағайынға өкпелеме.

Ағайыныңді іске шақырма,
Асқа шақыр.

Үйден ұзап шықпасаң,
Қатынға кәдірің болмайды.
Ауылдан ұзап шықпасаң,
Жақынға кәдірің болмайды.

Бір ауылда мың туысың болғанша,
Әр ауылда бір туысын болсын.

Жақсы адам қартайса,
Жазып қойған хаттай.
Жаман адам қартайса,
Бықсып жанған оттай.

Алтыға дейін бала ерке,
Алпыстан кейін шал ерке.

Өмір қартайса да,
Көніл қартаймайді.

Қатарынан қалган кәрі жетім.

Пословицы об отцах и детях

Әзілің жарасса,
Атаңмен ойна.

Атаңа не қылсаң,
Алдыңа сол келер.

Акең өлсе өлсін,
Акеңді көрген өлмесін.

Атадан жақсы ұл туса,
Есіктегі басын төрге сүйрер.
Атадан жаман ұл туса,
Төрдегі басін жерге сүйрер.

Ашаршылыкты көп көрген,
Өзі тоймай же демес.
Жетімдікті көп көрген,
Үш шақыртпай жа демес.

Атадан жақсы ұл туса,
Елінің қамын жейді;
Атадан жаман ұл туса,
Елінің малын жейді.

Балалы үйдің ұрлығы жатпас.

Қарга баласын аппағым дейді.
Кірпі баласын жұмсағым дейді.

Жалғыз баласы бардың
Шығар-шықпас жаны бар.
Екі баласы бардың,
Өкпе, бауыр, жалы бар.
Үш баласы бардың,
Бұқарада пұлы бар.

Қызы бар үйдің жеңгесі сүйкімді.

Пословицы о материнстве и семье

Жақсы әйел
Жаман еркекті түзетеді.
Жаман әйел
Жақсы еркекті жүдетеді.

Еріншек қатынның
Етегі жыртық,
Ерке қатынның
Еріні тыртық.

Жаман қатын алғанның
Жауы үйінде.
Екі қатын алғанның
Дауы үйінде.

Төркіні жақын қатынның
Төсегі жиылмайды.

Келіннің бетін кім бұрын ашса,
Сол ыстык.

Астінда атін болса,
Аргімак не керек?
Жаксі катінін болса,
Ұжмак не керек?

Бардін катіні олсе,
Тосегі жаңірар.
Жоктін катіні олсе,
Басі каңірар.

Атың жақсы болса пырағын,
Қатының жақсы болса шырағын.
Ата-ананың кәдірін
Балалы болғанда білерсін.
Ағайынның кәдірін
Жалалы болғанда білерсін.

Ана сүтін ақтамағанды
Ешкім мақтамайды.

Пословицы о языке и красноречии

Өнер алды қызыл тіл.

Тіл тас жарады,
Тас жармаса,
Бас жарады.

Басқа пәле тілден.

Бас кеспек болса да,
Тіл кеспек жоқ.

Сөз тапқанға қолқа жоқ.

Жақсы байқап сөйлер,
Жаман шайқап сөйлер.

Сөз сүйектен өтеді,
Таяқ еттен өтеді.

Ұлы сөзде ұят жоқ.

Жақсы сөз жарым ырыс.

Ауруда шаншу жаман,
Сөзде қаңқу жаман.

Жүздің көркі сақал,
Сөздің көркі мақал.

Ең тәтті де тіл,
Ең ащы да тіл,
Ең жұмсақ та тіл,
Ең қатты да тіл.

Көздің аласынан,
Сөздің аласы жаман.

Ала сөйлеп, ұлыққа жаққанша,
Адал сөйлеп, жұртқа жақ.

Артында баласы қалса
Көзі қалды де.
Артында сөзі қалса
Өзі қалды де.

Ата көрген оқ жонар,
Ана көрген тон пішер.

Жылтырағанның бәрі алтын емес.

Сырлы аяқтын сыры кетсе де,
Сыны кетпейді.

Сабыр түбі сары алтын.

Пословицы о знании и науке

Еңбегі жоқ ғалым
Істігі жоқ жалын.

Білім гауһар
Бағасы жоқ.
Надандық кесел
Дауасы жоқ.

Білекті бірді жығады,
Білімді мыңды жығады.

Күш – білімде,
Білім кітапта.

Кәргістің ен жаманы:
Өзін білме,
Білгеннің тілін алма.

Түстік өмірің болса,
Кештік білім жи.

Білмесең үндеме,
Білгенді күндеме.

Ақылы жоқтың арманы жоқ.

Қына тастан шығады,
Өнер білім жастан шығады.